Dersim'de 1937-1938 yılında yaÅŸanan katliamda öldürülen 80 akrabasının Zel Dağı'nda toplu mezarda olduÄŸu iddiasıyla daha önce Ä°HD'ye baÅŸvuru yapan Kamer Balta, elindeki delillere raÄŸmen Türkiye'deki yetkili makamların toplu mezarları açmaması halinde Avrupa Ä°nsan Hakları Mahkemesi'ne (AÄ°HM) baÅŸvuru yapacağını söyledi.
Bölgede kazılan her çukurda kemiklerin çıktığı bu günlerde Dersim'deki toplu mezarların açılması için kayıp yakınları harekete geçti. Dersim'de 1937-1938 tarihlerinde katledildikten sonra iki ayrı toplu mezara yüzlerce kiÅŸinin gömüldüÄŸüne iliÅŸkin daha önce Ä°HD Dersim TemsilciliÄŸi'ne baÅŸvuru yapan Kamer Balta, ajansımıza elindeki bilgileri açıkladı. Balta bölgede herkesin bildiÄŸi Alacık Köyü'ndeki RoÅŸnek mezrasında bulunan Çoleneser'de iki alanda toplu halde gömülmüÅŸ insan kemikleri olduÄŸunu söyledi. 1937-1938'de Askeri Harekat ve kıyımda yüzlerce insanın bir maÄŸarada kıstırılarak çocuk, yaÅŸlı ve kadın demeden topluca katledildiÄŸi söyleyen Balta, Tunceli Cumhuriyet BaÅŸsavcılığı'na daha önce isim açıklamadan baÅŸvuruda bulunduklarını belirtti.
'Amcama Ermen deyip ayrı mezara gömdüler'
Katliam dönemlerinde yaÅŸananları tanıklarında duyduÄŸu ÅŸekililde anlatan Balta, "Dedemin kardeÅŸi de vurulmuÅŸ orda, hatta vurulmadan önce Elazığ Ä°stiklal Mahkemesinde uçak düÅŸürüldüÄŸü iddiasıyla yargılanmış fakat ileri derecede gözünde katarak olduÄŸu için beraat etmiÅŸ, Zel Dağına geri dönünde orda öldürülmüÅŸ hatta onun sünneti az olduÄŸu için Ermenidir diye onu toplu mezarların içine bile gömmemiÅŸler. Onu tek başına gömdükleri için 1963 yılında amcamı o mezardan çıkartarak köy mezarlığına getirdik. Tabi 200 kiÅŸi orda topluca gömülü duruyor" diye konuÅŸtu.
'Ailemden 80 kişi Zel Dağı'ndaki toplu mezarda'
Mutki'deki kazıların ardından toplu mezarların gündeme gelmesiyle beraber topluca gömülenlerin aileleri olarak hukuki giriÅŸimde bulunduklarını ifade eden Balta ailesinde 80 kiÅŸinin gömülü olduÄŸu toplu mezarı ÅŸöyle anlattı: "38 katliamında ailemden 80 kiÅŸi Zel Dağı mıntıkasındaki iki ayrı toplu mezar gömüldüÄŸünü biliyorum. Katliam sırasında saklanan 200 civarındaki köylü maÄŸarada öldürülüyor ve toplu halde gömülüyor. Bunlardan saÄŸ kalan 8'i olayı anlatmıştı. SaÄŸ kurtulanlar olayı bize hep anlatırlardı fakat korktukları için hiçbir müracaatta bulunamıyorlardı. Bizde Ä°HD üzerinde suç duyurusunda bulunduk. Savcılık derhal araÅŸtırma baÅŸlatıp kendi inancımıza göre yeniden defnetmemiz için akrabalarımızın kemiklerini bize vermeli. DNA testi yapıp o cenazeler kimlere ait olduÄŸu ortaya çıkartıldığı takdirde kayıp olanlarda ortaya çıkacak. Zaten biz sayısını tam bilmiyoruz, eÄŸer bu toplu mezarlar açılırsa cenazelerin kaç tane ve kime ait olduÄŸu ortaya çıkacaktır" dedi.
'Ä°ç hukukta sonuç çıkmazsa AÄ°HM'e gideriz'
Sadece kendi bildiÄŸinin bu olduÄŸunu belirterek, "Türkiye'nin toplu mezar ülkesi" diyen Balta, tüm deliller tanıklar ortada olduÄŸu halde Türkiye yargısında sonuç alamamaları durumunda AÄ°HM'e baÅŸvuru yapacaklarını söyledi. Balta, "EÄŸer Türkiye'de hukuki yollar kapatılırsa bir sürü emare var elimizde ve toplu mezarı AÄ°HM'e taşıyacağız. Onun için Dersim Katliamında yaÅŸananlar, öldürülenler ve evlatlık verilen kayıp kız çocukların akıbetini öÄŸrenmek istiyoruz. Åžimdiye kadar büyüklerimiz katliamı saklıyorlardı çünkü o korkuyu ölene kadar kendilerinde taşıdılar" dedi.
'O dağa anıt yapacağız'
Dersim katliamının provasının yapıldığı süreçte köylülerin 3 bin 200 rakımlık Zel Dağına sığınmak zorunda kaldığını dile getiren Balta, "Dersim'e Islahat Harekâtı baÅŸlatıldığında tüm köyler Zel Dağına sığınmak zorunda kalıyorlar ve orada direniyorlar. 200 kiÅŸi askerlere güç getiremeyince maÄŸarada topluca katlediliyorlar. Onun için Zel Dağında bu masum olan çocuk, kadın ve yaÅŸlıların katlediliÅŸini unutulmaması için anıt yapacağız" diye konuÅŸtu.
Konu ile ilgili bilgi veren Ä°HD Dersim Temsilcisi Barış Yıldırım ise, harekette geçmek için savcılığa yaptıkları baÅŸvurunun sonucunu beklediklerini söyledi.
